ایران گردی درنوروز ۹۷ با حافظان قرآن ونهج البلاغه کاشان

نسیم ملایم بهاری قبل از آمدن فروردین۹۷، درفضای مدرسه شبانه روزی حفظ یکساله قرآن و نهج البلاغه خواهران موسسه امیرالمومنین (ع) کاشان وزیدن گرفته است…هم نشینی ظروف پایه دار فیروزه ای با پارچه ساتن گل بهی رنگی که روی چند میز با ارتفاع های مختلف در طبقه پایین مدرسه پهن شده، ترکیب خوشایندی پدید آورده است. قرآن، سیر، سبزه، سیب، سنجد، سکه، سمنو، سماق، آینه و شمعدان و…اجزای سفره هفت سین اند که هفت سلام قرآنی، آن رامزین کرده است.

موسسه امیرالمومنین علیه السلام کاشان درسال۹۶ میزبان ۹ بانو جهت حفظ کل قرآن و دو بانوی دیگرجهت حفظ کل نهج البلاغه  درمدرسه شبانه روزی حفظ یکساله قرآن ونهج البلاغه  خواهران شده است که از شهرهای مختلف ایران در این مکان گرد هم آمده اند. شهرهایی که هر کدام، تجربه فصل بهارش با نقطه دیگر متفاوت است. در حس و حال همه دانش آموزان لحظه شماری برای فرا رسیدن تعطیلات عید نوروز و تازه شدن دیدار خانواده نمایان است.همه بارسفر بسته وآماده بازگشت به خانه هایشان جهت گذران تعطیلات نوروز هستند.

فاطمه سادات محمودی با ذوق خاصی درباره شهرشان می گوید:«مرقد بابا طاهر، آرامگاه بوعلی سینا، کتیبه های گنج نامه متعلق به زمان آریایی ها و مادها، غار علی صدر و امامزاده هایی نظیر امامزاده عبدالله علیه السلام از جمله جاذبه های تاریخی و زیارتی مربوط به همدان است».

او ادامه می دهد:«همدان یکی از قطبهای گردشگری ایران است؛ بنابراین در ایام نوروز خیلی شلوغ می شود. قبل از عید، روزهایی به خانه تکانی و خرید اختصاص داده می شود. آجیل های همدان از نوع شیرین یعنی ترکیبی از کشمش، مویز و برگه زردآلو و… است. برای پذیرایی از مهمانانمان از انگشت پیچ و باسلوق به عنوان شیرینی استفاده می کنیم…».

 وقتی دارد درباره دیارشان حرف میزند، انگار نگاهش چون شهابی از کنار نهال های کوچک پشت پنجره تا خود همدان، دنباله می کشد. نهال هایی که در نیمه اسفند به دست خود متربیان در باغچه کوچک مدرسه نشانده شده است. 

حدیث محمدی از استان کرمانشاه و روستای نقاره کوه شهرستان سرپل ذهاب بعد از معرفی «طاق گرا» و «حرم احمدبن اسحاق علیه السلام» که یکی از یاوران حضرت مهدی عجل الله است، به عنوان ابنیه تاریخی شهرشان می گوید:« البته بعد از زلزله اخیر امسال، طاق گرا ترک برداشت و حرم هم خراب شد که مجدداً در حال بازسازی است».

او درباره اوضاع و احوال شهرشان در نزدیکی ایام عید عنوان کرد: « الآن اوضاع بهتره. اما ما انتظار داشتیم قبل از بارندگی، رسیدگی ها انجام شود. کانکس بود اما تحویل داده نمی شد. برخی خانواده ها که بچه کوچک داشتند خیلی اذیت شدند. به تازگی ۳۰ خانوار از روستایمان از ۱۵۰ خانوار صاحب کانکس شده اند و بقیه هنوز هم در چادر زندگی می کنند». 

او ادامه داد:«هر ساله قبل از سال تحویل ، چند روز برای خرید به شهر می رویم و مهمان مادربزرگمان می شویم. در آنجا به صورت غیر مستقیم در دورهمی هایمان سعی می کنیم؛ کدورت هایی که در طول سال پیش آمده اند را با طلب حلالیت از یکدیگر برطرف کنیم…در آنجا هر نفر دو دست لباس، خرید می کند. یک دست لباس رسمی و یک دست لباس محلی کردی».

محمدی درباره لحظه تحویل سال گفت:«دور سفره می نشینیم. هر نفر در یک دستش، قرآن و در دست دیگرش پول نگه می دارد. عقیده مان بر این است که با این کار تا آخرسال هم عامل قرآن می مانیم و هم محتاج دیگران نمی شویم. البته وجود سبزه به اندازه تعداد نفرات هم یکی از رسوم است ».

آنقدر وصف هایش دقیق و ملموس است که وقت بیان تک تک جملاتش می توانی خودت را دقیقا در موقعیت او تصور کنی.

زینب مومنی از شهر کارچان استان اراک با اشاره به «بازار» به عنوان بنای تاریخی شهرشان گفت:« چون اراک بیشتر یک شهر صنعتی است، ما خودمان هم برای گشت و گذار به اطراف سفر می کنیم. مثلا امامزاده داوود علیه السلام که در ۱۵ کیلومتری اراک واقع شده و ما هرسال برای سال تحویل به آن جا می رویم».

سمیرا عیسی وند از شهرستان الیگودرز استان لرستان با تعریف از«آبشار آب سفید» به عنوان مکان دیدنی توریست پذیر شهرشان گفت:« برای کسانی که برای مسافرت به شهر ما می آیند؛ عسل سوغاتی است که می توانند تهیه کنند… ولی همه رسومات شهر ما از خانه تکانی گرفته تا خرید، دید و بازدید، سفره هفت سین و عیدی دادن و عیدی گرفتن مثل شهرهای دیگر است… ».

آمنه مومنی از شهر مقدس مشهد درباره لحظه سال تحویل گفت:« در منزل، سفره می چینیم. اما مقیّدیم بر این که حتما در آن لحظه در حرم امام رضا علیه السلام باشیم. حتی شده که یک ساعت قبل از تحویل سال از مسافرت به منزل رسیدیم و فوراً خودمان را به حرم رساندیم».

اوهمچنین گفت :«یکی از رسومات مشهدی ها این است که چند روز قبل از عید به منزل اقوامی که در طول سال، یکی از اعضای خانواده یشان را از دست داده اند، سری می زنند که این بیشتر برای ابراز همدلی و همدردی با آن ها در آستانه سال نو است».

مومنی از طرقبه، شاندیز، آرامگاه فردوسی، زندان هارونیه، خانه ملک، باغ ناظری، کوه سنگی، امامزاده یحیی علیه السلام  و چالیدره به عنوان مکان های تاریخی و دیدنی  وزیارتی شهرشان نام برد.

رضوانه حیدری از شهر کرد با لحنی آرام و شمرده درباره شهرشان گفت:« شهر ما سه طایفه دارد. ترک، لر و اصل شهرکرد. ما در قسمت ترک نشین زندگی می کنیم که رسمی متفاوت با دیگران در عید نداریم. چشمه دیمه، امامزاده حلیمه خاتون و حکیمه خاتون علیهم السلام ، آبشار شیخ علی خان، پیرغار در فارسون، کوهرنگ، دشت لاله، گرداب بِن و گرداب سیاسرد در اردل بخشی از جاذبه های گردشگردی شهرکرد است».

او ادامه داد:« چون بیشتر در آن منطقه دامداری انجام می شود؛ ماست، شیر، کره و روغن حیوانی به عنوان سوغات شناخته می شود».

کوثر صادقی از شهرکرد نیز اضافه کرد:« وقتی به خرید عید می رویم ؛ در بازار هم لباس های محلی که مخصوص عشایر بختیاری است به چشم می خورد و هم لباس های عادی. لباس های محلی برای بومی های شهرمان هم خیلی گران در می آید. بنابراین بیشتر برای دیدن طرح لباس ها و خرید پارچه می آیند تا لباسشان را خودشان بدوزند».

او افزود:« مردها لباس عبا مانندی دارند که با پشم گوسفند و بز تهیه شده و خیلی گرم است. مثلا در روزهای سرد، اکثریت را می بینی که از این لباس استفاده می کنند».

صادقی درباره عیدی دادن و عیدی گرفتن در ایام عید گفت:« بیشتر پول نقد، عیدی می دهند؛ اما پیش آمده که در این کار تنوع هم به خرج دهند و کادو هم بدهند».

مریم ابراهیم وند متولد شهر اصفهان گفت:« اصالتا از استان خوزستان هستم. اما در اصفهان به دنیا آمدم و بزرگ شدم… خرید عیدمان، همان لباس رسمی است. هر کدام از ما یک دست لباس محلی خوزستان که یک پیراهن بلند و یک دامن پرچین زیبا با روسری بزرگ حریری که زیرش یک لچک با دوخت ردیفهایی از الماس است برای خودمان داریم».

او ادامه داد:« در خوزستان برخلاف اصفهان بیشتر از هر چیز به دید و بازدید و دورهمی اهمیت می دهند و چیزهایی مثل نوع چیدمان سفره هفت سین و…اولویت ندارد».

تینا مساحی پور هم گفت:« در شهر دولت آباد زندگی می کنیم. سوغات شهرمان با شیرینی پذیرایی از مهمانانمان در عید یکی است. یعنی همان گز و پولکی. سعی می کنیم هر سال سفره هفت سینمان را طوری بچینیم که با سال قبل متفاوت باشد. اما در لحظه تحویل سال دور سفره نیستیم و به جمکران می رویم».

مساحی پور درباره نوع دیدگاهش به ایام عید چنین عنوان کرد:« به نظرم وقتی عید خوشایند است که بدانی در سالی که سپری کردی توانسته ای چیزی کسب کنی. باید قدر زمان را بدانی. این خیلی حس خوبی است که به لطف خدا توانسته ام در طول سال هم حفظ قرآنم را تمام کنم و هم حفظ نهج البلاغه را داشته باشم».

زهرا عروج لو هم از قزوین گفت:« در منطقه ما قبل از چهارشنبه سوری خانه تکانی ها تمام شده است. خرید آجیل و لباسمان مثل جاهای دیگر است.» 

او ادامه داد:« حتما فرمایش حضرت آقا مبتنی بر اینکه شهدای همه شهرها عزیزند اما شهدای قزوین ممتازترند را شنیده اید. شهدای بزرگی مثل شهید رجایی، ابوترابی {سید آزادگان}، شهید عباس بابایی و صدها شهید دیگر متعلق به شهر قزوین اند. ما سعی می کنیم هفت سین با بزرگداشت یاد شهدا همراه باشد».

عروج لو از حمام قجر، چهار انبیا و چهل ستون به عنوان مکان های تاریخی شهرشان نام برد و گفت:« چون قزوین پایتخت خوشنویسی ایران است؛ در چهل ستون ، استادان خطاطی متبحری تدریس انجام می دهند. تاریخ این مکان هم بسیار جالب است که نشان می دهد طرح چهل ستون اصفهان از روی طرح این بنا ساخته شده است». او« نان چایی» {نوعی شیرینی} را به عنوان سوغات شهرشان معرفی کرد.

نجمه سادات حسینی از رفسنجان گفت:« خانه تکانی شهر ما از یکی دو هفته به عید شروع می شود. سفره هفت سین را شبیه آنچه که مرسوم است، تدارک می بینیم. بیشتر برای لحظه تحویل سال به امامزاده می رویم. در شهر ما اماکنی مثل خانه خشتی گِلی حاج آقا علی که بزرگترین خانه خشتی جهان است و هم چنین روستای تاریخی میمه که تمامش در کوه ساخته شده، وجود دارد. پسته، قوَّتو و پَتّه که نوعی کار هنری به شمار می آید از سوغات رفسنجان است».

صحبت ها تمام می شود.پیک نوروزی سال ۹۷ ویژه حافظان قرآن و نهج البلاغه مدرسه شبانه روزی خواهران به آنها داده شده و هر یک ساک های سفر را آماده و با بسته ای از سوغاتی های کاشان از لابه لای دود اسپند، از زیر قرآن راهی منازل خود در سرتاسر ایران می شوند.

اینبار ماهی های قرمز توی حوض چرخ می زنند و حرف می زنند. نهال ها در خاک ریشه می دوانند و حیات می گیرند. نور گرم آفتاب به شیشه میزند. داخل می آید و لحظه به لحظه فضای بیشتری را تحت سیطره در می آورد. انگار همه چیز جان گرفته و رستاخیز بهار،  همه پژمردگی ها را از بین برده است…